600.000 mantelzorgers ernstig belast: nieuwe cijfers laten groeiende druk zien
Nederland telt ongeveer 600.000 ernstig belaste mantelzorgers, 200.000 meer dan in 2014. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Hoe zwaar die zorg kan zijn, laat nieuw onderzoek van Nivel zien.
Bijna de helft van de mantelzorgers van mensen met dementie voelt zich behoorlijk zwaar belast, en drie op de tien verwachten de zorg voor hun naaste nog maximaal een jaar vol te houden. Dat blijkt uit de Dementiemonitor 2026 van Nivel en Alzheimer Nederland, gepubliceerd op 10 november 2026, de Dag van de Mantelzorg. Ook nieuwe cijfers van het CBS laten zien dat mensen die veel mantelzorg geven zich minder gezond voelen.
Voor mantelzorgers kan ondersteuning het verschil maken. Wat veel mensen niet weten, is dat sommige aanvullende zorgverzekeringen hulp vergoeden, zoals tijdelijke vervangende zorg of een mantelzorgmakelaar. Welke ondersteuning je krijgt, verschilt per verzekering. Op onze pagina over de vergoeding voor mantelzorg lees je welke mogelijkheden er zijn.
Hoeveel mantelzorgers zijn ernstig belast?
In 2024 waren ongeveer 600.000 mantelzorgers ernstig belast, tegen ongeveer 400.000 in 2014. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) van mei 2026. Het gaat om een stijging van 50 procent in tien jaar.
Tegelijk groeide de groep mantelzorgers als geheel. Het aandeel Nederlanders dat mantelzorg geeft, steeg van 33 procent in 2014 naar 39 procent in 2024: ruim 5,5 miljoen mensen.
Denk aan zorg voor een ouder die steeds meer hulp nodig heeft, een partner met een chronische ziekte of een familielid met dementie. Het SCP verwacht dat de druk de komende jaren verder toeneemt, omdat Nederland vergrijst en ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen.
Drie op de tien mantelzorgers van mensen met dementie houden zorg nog maximaal een jaar vol
Hoe zwaar mantelzorg kan zijn, blijkt uit de Dementiemonitor 2026 van Nivel en Alzheimer Nederland. Ruim 12.000 mantelzorgers van mensen met dementie vulden hiervoor een vragenlijst in.
Bijna de helft voelt zich behoorlijk zwaar belast. Drie op de tien verwachten de zorg voor hun naaste nog maximaal een jaar vol te kunnen houden. Daarnaast heeft 69 procent moeite om de mantelzorg te combineren met dagelijkse bezigheden, zoals werk en gezin.
Een derde van de ondervraagde mantelzorgers heeft het gevoel dat hun naaste zwaardere ondersteuning of zorg nodig heeft. Vooral respijtzorg en huishoudelijke hulp blijken lastig te regelen. Respijtzorg is tijdelijke vervangende zorg: iemand anders neemt de zorgtaken een paar uur of dagen over.
De onderzoekers benadrukken dat goede en tijdige ondersteuning belangrijk is om overbelasting te voorkomen. De uitkomsten gaan specifiek over mantelzorgers van mensen met dementie en gelden niet automatisch voor alle mantelzorgers.
De ervaren belasting binnen deze groep blijft volgens Nivel al jaren grotendeels gelijk. De landelijke groei van het aantal ernstig belaste mantelzorgers blijkt uit het afzonderlijke SCP-onderzoek.
CBS: intensieve mantelzorgers voelen zich minder gezond
Mensen tussen 40 en 65 jaar die minstens acht uur per week mantelzorg geven, beoordelen hun eigen gezondheid minder vaak als goed dan leeftijdsgenoten. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op 10 november 2026 publiceerde.
Van de mannen die intensief mantelzorg geven, beoordeelt 57 procent de eigen gezondheid als goed. Onder mannen van dezelfde leeftijd die geen of minder dan acht uur mantelzorg per week geven, is dat ongeveer 74 procent.
Bij vrouwen is het verschil kleiner. Van de vrouwen die minstens acht uur per week mantelzorg geven, beoordeelt 62 procent de eigen gezondheid als goed. Onder vrouwen die geen mantelzorg geven, is dat 69 procent.
Van de vrouwelijke mantelzorgers tussen 40 en 65 jaar die minstens acht uur per week zorgen, voelt ruim 46 procent zich zwaar belast. De CBS-cijfers laten een verband zien tussen intensieve mantelzorg en een minder goede ervaren gezondheid. Ze bewijzen niet dat mantelzorg zelf de oorzaak is.
Welke mantelzorgondersteuning vergoedt je zorgverzekering?
Sommige aanvullende zorgverzekeringen vergoeden mantelzorgondersteuning, zoals respijtzorg, een mantelzorgmakelaar of een mantelzorgcursus. De basisverzekering biedt hiervoor geen algemene vergoeding. Ook via de gemeente (Wmo) of de Wet langdurige zorg (Wlz) kan hulp mogelijk zijn.
De vergoeding en de voorwaarden verschillen per verzekeraar en pakket, bijvoorbeeld het maximum aantal uren of dagen. Soms loopt de vergoeding via de polis van de mantelzorger, soms via die van degene die zorg krijgt. Op onze pagina over de vergoeding voor mantelzorg lees je welke hulp er is en welke voorwaarden kunnen gelden.
Vergelijk je je zorgverzekering voor 2027, kijk dan ook naar deze ondersteuning. Overstappen kan door uiterlijk 31 december 2026 een nieuwe zorgverzekering af te sluiten.
Gerelateerde artikelen
