Zwangerschap en je zorgverzekering
Ben je zwanger of wil je graag zwanger worden? Dan komt er veel op je af. Je moet bijvoorbeeld een verloskundige kiezen, kraamzorg regelen en nadenken over waar je wilt bevallen. Ook is het verstandig om je zorgverzekering te bekijken. Want hoewel de basisverzekering veel zorg tijdens je zwangerschap vergoedt, betaal je sommige kosten zelf. Op deze pagina lees je wat je moet weten en regelen rondom je zwangerschap en zorgverzekering.
Zwanger of een kinderwens: wat betekent dit voor je zorgverzekering?
Als je zwanger bent of graag zwanger wilt worden, is het goed om te controleren of je zorgverzekering nog bij je situatie past. Tijdens je zwangerschap krijg je namelijk te maken met zorg die je normaal misschien niet nodig hebt.
De basisverzekering vergoedt veel zorg tijdens en na je zwangerschap. Denk aan controles bij de verloskundige, de bevalling en kraamzorg. De wettelijke dekking van de basisverzekering is bij iedere zorgverzekeraar hetzelfde. Toch zijn er verschillen tussen zorgverzekeringen. Zo heeft niet iedere verzekeraar dezelfde afspraken met ziekenhuizen en kraamzorgorganisaties. Ook verschillen de vergoedingen vanuit aanvullende verzekeringen. Het is daarom verstandig om vooraf na te denken over je wensen. Wil je bijvoorbeeld in het ziekenhuis bevallen? Of wil je een zwangerschapscursus volgen? Dan kan het handig zijn om je zorgverzekering hierop af te stemmen.
Moet je je zorgverzekering aanpassen als je zwanger bent?
Nee, dat hoeft niet. Je bent tijdens je zwangerschap gewoon verzekerd voor de zorg uit de basisverzekering. Wel kan een aanvullende verzekering interessant zijn als je extra kosten verwacht. Denk bijvoorbeeld aan de eigen bijdrage voor kraamzorg, een ziekenhuisbevalling zonder medische noodzaak of fysiotherapie bij bekkenklachten. Ben je van plan om zwanger te worden? Dan is het slim om bij het jaarlijkse overstapmoment alvast naar je zorgverzekering te kijken. Je kunt namelijk niet zomaar midden in het jaar overstappen omdat je zwanger bent geworden.
Wat moet je regelen als je zwanger bent?
Tijdens je zwangerschap zijn er verschillende zaken die je moet regelen. Sommige kun je al in de eerste weken doen, andere zijn pas later belangrijk.
De belangrijkste zaken zijn:
Een verloskundige kiezen. Zodra je weet dat je zwanger bent, kun je contact opnemen met een verloskundigenpraktijk.
Je zorgverzekering controleren. Bekijk welke zorg wordt vergoed en of jouw zorgverleners een contract hebben met je verzekeraar.
Kraamzorg aanvragen. Regel dit bij voorkeur vroeg in je zwangerschap, bijvoorbeeld rond de twaalfde week.
Nadenken over je bevalling. Wil je thuis bevallen, in het ziekenhuis of in een geboortecentrum?
Een kraampakket regelen. Controleer of je dit via je zorgverzekeraar kunt aanvragen.
Je baby aanmelden. Na de geboorte moet je je kindje binnen vier maanden aanmelden bij een zorgverzekeraar.
Moet je je zwangerschap melden bij je zorgverzekeraar?
Je bent niet verplicht om je zwangerschap door te geven aan je zorgverzekeraar. Toch kan het handig zijn om dit te doen. Je zorgverzekeraar kan je informeren over het regelen van kraamzorg, het aanvragen van een kraampakket en de mogelijkheden rondom je bevalling. Geef je zwangerschap ook door aan je huisarts en andere zorgverleners als dit belangrijk in jouw situatie. Zo kunnen zij hier rekening mee houden, bijvoorbeeld bij medicijnen of onderzoeken.
Welke zorg krijg je tijdens je zwangerschap?
Tijdens je zwangerschap krijg je begeleiding van een verloskundige of, als dat nodig is, een gynaecoloog. Daarnaast kun je verschillende echo's en onderzoeken laten uitvoeren om de ontwikkeling van je baby te volgen.
Begeleiding door een verloskundige
Een verloskundige begeleidt je tijdens je zwangerschap, bevalling en de periode na de geboorte. Tijdens de controles kijkt de verloskundige onder andere naar je gezondheid, je bloeddruk en de groei van je baby. Ook kun je vragen stellen over je zwangerschap, de bevalling en eventuele klachten. Meestal vindt de eerste afspraak plaats rond de achtste tot tiende week van je zwangerschap. Je kunt zelf een verloskundigenpraktijk kiezen. Het is wel verstandig om te controleren of jouw zorgverzekeraar afspraken heeft met de praktijk. De praktijk hoort jouw vooraf te informeren als ze geen contract hebben met zorgverzekeraars. De zorg van een verloskundige wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Hiervoor betaal je geen verplicht eigen risico.
Echo's tijdens je zwangerschap
Tijdens je zwangerschap kun je verschillende echo's krijgen. Met een echo wordt gekeken naar de ontwikkeling van je baby.
De belangrijkste onderzoeken zijn:
Termijnecho: hiermee wordt bepaald hoe lang je zwanger bent en wat je vermoedelijke uitgerekende datum is.
13-wekenecho: een onderzoek naar mogelijke lichamelijke afwijkingen bij je baby. Je kunt deze echo nog tot 1 januari 2028 laten uitvoeren.
20-wekenecho: een onderzoek naar mogelijke lichamelijke afwijkingen, meestal rond de negentiende of twintigste week.
Extra medische echo's: wanneer daar een medische reden voor is, bijvoorbeeld om de groei van je baby te controleren.
De termijnecho en medisch noodzakelijke echo's vallen onder de basisverzekering. De 13-wekenecho en 20-wekenecho worden vanuit het landelijke screeningsprogramma betaald. Je hoeft hier zelf niets voor te betalen. Overige echo's, zoals de pretecho vallen niet onder de basisverzekering.
Prenatale screening en andere onderzoeken
Tijdens je zwangerschap kun je ook onderzoeken laten uitvoeren naar bepaalde aandoeningen of afwijkingen bij je baby. Dit wordt prenatale screening genoemd. Een bekend onderzoek is de NIPT. Hierbij wordt bloed afgenomen om te onderzoeken of er aanwijzingen zijn voor bepaalde chromosoomafwijkingen. Je kunt de NIPT vanaf de tiende week van je zwangerschap laten uitvoeren. De NIPT is kosteloos. Je hebt hiervoor geen medische indicatie nodig.
Wanneer uit een onderzoek blijkt dat er mogelijk iets aan de hand is, kun je vervolgonderzoek krijgen. Denk aan een uitgebreide echo, een vlokkentest of een vruchtwaterpunctie. Deze onderzoeken kunnen vanuit de basisverzekering worden vergoed. Soms geldt hiervoor wel het eigen risico. Je mag zelf bepalen of je gebruik wilt maken van prenatale screening.
Pretecho tijdens de zwangerschap
Naast medische echo's kun je ook een pretecho laten maken. Dit is een echo die je zelf aanvraagt, bijvoorbeeld omdat je jouw baby graag in 3D of 4D wilt bekijken of als je het geslacht wil laten bepalen.
Een pretecho is niet medisch noodzakelijk. Daarom betaal je deze meestal zelf.
Waar kun je bevallen?
Tijdens je zwangerschap kun je nadenken over waar je wilt bevallen. Je kunt kiezen voor een thuisbevalling, een bevalling in het ziekenhuis of een geboortecentrum. Welke mogelijkheden je hebt, hangt ook af van het verloop van je zwangerschap. Als er een medische reden is, kan het nodig zijn om in het ziekenhuis te bevallen.
Thuis bevallen
Als je zwangerschap zonder medische problemen verloopt, kun je ervoor kiezen om thuis te bevallen. Je wordt dan begeleid door een verloskundige, meestal met ondersteuning van een kraamverzorgende. Een thuisbevalling wordt volledig vergoed vanuit de basisverzekering. Hiervoor betaal je geen eigen risico of eigen bijdrage.
Bevallen in het ziekenhuis
Je kunt ook in het ziekenhuis bevallen. Hierbij is er een belangrijk verschil tussen een bevalling met en zonder medische indicatie.
Met medische indicatie
Soms is het vanwege je gezondheid of die van je baby nodig om in het ziekenhuis te bevallen. Je wordt dan begeleid door een medisch team, bijvoorbeeld onder verantwoordelijkheid van een gynaecoloog. Een ziekenhuisbevalling met medische indicatie wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Voor de bevalling zelf betaal je geen wettelijke eigen bijdrage.
Zonder medische indicatie
Wil je liever in het ziekenhuis bevallen terwijl dat medisch niet noodzakelijk is? Dan kun je kiezen voor een poliklinische bevalling. Je wordt meestal begeleid door je eigen verloskundige. De basisverzekering betaalt een deel van de kosten. Het resterende bedrag betaal je zelf. Met sommige aanvullende verzekeringen kun je deze eigen bijdrage vergoed krijgen.
Bevallen in een geboortecentrum
Een geboortecentrum is een locatie waar je in een huiselijke omgeving kunt bevallen, vaak in de buurt van of verbonden aan een ziekenhuis. Je wordt meestal begeleid door je eigen verloskundige. Als er extra medische zorg nodig is, kun je worden overgebracht naar het ziekenhuis. Ook bij een bevalling in een geboortecentrum kun je te maken krijgen met een eigen bijdrage als er geen medische indicatie is.
Bespreek tijdens je zwangerschap met je verloskundige welke mogelijkheden er zijn en wat het beste bij jouw situatie past.
Kraamzorg na je bevalling
Na de geboorte van je baby krijg je hulp van een kraamverzorgende. Deze zorg helpt je om te herstellen van de bevalling en te wennen aan het leven met je kindje.
Wat doet een kraamverzorgende?
Een kraamverzorgende ondersteunt jou en je baby tijdens de eerste periode na de geboorte. De kraamverzorgende houdt bijvoorbeeld in de gaten hoe het met jou en je baby gaat, helpt bij de verzorging en geeft advies over voeding en borstvoeding. Ook ondersteunt de kraamverzorgende bij lichte huishoudelijke taken die nodig zijn voor de zorg van jou en je baby.
Hoeveel uur kraamzorg krijg je?
Het aantal uren kraamzorg hangt af van je persoonlijke situatie. Hiervoor wordt het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg gebruikt. Je hebt recht op minimaal 24 en maximaal 80 uur kraamzorg. Meestal krijg je deze zorg tijdens de eerste acht dagen na de bevalling. Als er extra zorg nodig is, kan kraamzorg langer worden ingezet. In bijzondere situaties is dit mogelijk tot zes weken na de geboorte. Het kan wel voorkomen dat je een andere kraamverzorgster krijgt bij verlenging, omdat er sprake kan zijn van een wettelijke verplichting om vrij te nemen na 8 dagen werken.
Wanneer moet je kraamzorg aanvragen?
Het is verstandig om kraamzorg vroeg in je zwangerschap aan te vragen, bij voorkeur rond de twaalfde week. Zo heb je meer kans dat de kraamzorgorganisatie van je voorkeur beschikbaar is. Er is een landelijk groeiend personeelstekort binnen de kraamzorg. Wees daarom op tijd met aanvragen. Controleer ook of de organisatie een contract heeft met je zorgverzekeraar.
Kraamzorg valt onder de basisverzekering. Wel betaal je voor kraamzorg thuis meestal een wettelijke eigen bijdrage per uur. Met een aanvullende verzekering kun je deze kosten soms beperken.
Wat is een kraampakket en hoe regel je dit?
Een kraampakket bevat producten die je nodig kunt hebben tijdens en na je bevalling. Het is verstandig om dit pakket ruim voor je uitgerekende datum in huis te hebben, ook als je van plan bent om in het ziekenhuis te bevallen.
In een kraampakket zitten bijvoorbeeld:
Kraamverband en maandverband
Onderleggers en matrasbescherming
Steriele gaasjes en kompressen
Watten en andere verzorgingsmaterialen
Materialen voor hygiëne tijdens en na de bevalling
De precieze inhoud verschilt per pakket.
Sommige zorgverzekeraars bieden een gratis kraampakket aan als onderdeel van een aanvullende verzekering. Heb je hier geen recht op? Dan kun je zelf een kraampakket kopen bij bijvoorbeeld een drogist of apotheek.
Zwangerschapscursus en bewegen tijdens je zwangerschap
Tijdens je zwangerschap is het belangrijk om op een manier te blijven bewegen die bij je past. Je kunt bijvoorbeeld wandelen, zwemmen of deelnemen aan zwangerschapsyoga. Ook kun je een zwangerschapscursus volgen. Tijdens zo'n cursus leer je bijvoorbeeld over de bevalling, ademhaling, ontspanning en de eerste periode met je baby. Er zijn verschillende soorten cursussen, zoals zwangerschapsgymnastiek, zwangerschapsyoga en cursussen die je samen met je partner volgt.
Zwangerschapscursussen vallen meestal niet onder de basisverzekering. Sommige aanvullende verzekeringen bieden hiervoor wel een vergoeding. Vraag bijvoorbeeld ook aan je verloskundige of die nog tips heeft voor cursussen die passen bij jouw situatie of die in de buurt gegeven worden.
Fysiotherapie bij zwangerschapsklachten
Tijdens of na je zwangerschap kun je last krijgen van je rug, bekken of bekkenbodem. Een fysiotherapeut kan je helpen om met deze klachten om te gaan. Fysiotherapie bij gewone zwangerschap gerelateerde bekkenklachten valt voor volwassenen meestal niet onder de basisverzekering. Hiervoor kun je eventueel gebruikmaken van een aanvullende verzekering.
Bij urine-incontinentie na de bevallig worden maximaal negen behandelingen bekkenfysiotherapie vanuit de basisverzekering vergoed. Hiervoor geldt doorgaans wel het eigen risico.
Hulp bij borstvoeding na de bevalling
Na de geboorte kun je ervoor kiezen om borstvoeding te geven. Soms gaat dit vanzelf, maar het kan ook zijn dat je vragen hebt of tegen problemen aanloopt. Een lactatiekundige is gespecialiseerd in borstvoeding en kan je bijvoorbeeld helpen bij het aanleggen van je baby, pijn tijdens het voeden of problemen met de melkproductie. Een lactatiekundige wordt meestal niet vergoed vanuit de basisverzekering. Wel zijn er aanvullende verzekeringen die hiervoor een vergoeding bieden. Ook voor het huren of kopen van een borstkolf kun je soms een vergoeding krijgen vanuit je aanvullende verzekering.
Welke kosten kun je verwachten tijdens je zwangerschap?
Hoewel veel zorg tijdens je zwangerschap vanuit de basisverzekering wordt vergoed, betekent dit niet dat alles gratis is. Voor sommige zorg betaal je een eigen risico of een eigen bijdrage. Ook zijn er kosten die helemaal niet worden vergoed.
Wat vergoedt de basisverzekering?
De basisverzekering vergoedt onder andere:
Begeleiding en controles door de verloskundige
Medisch noodzakelijke echo's en onderzoeken
Een thuisbevalling
Een ziekenhuisbevalling met medische indicatie
Kraamzorg, waarbij meestal een eigen bijdrage geldt
Medisch noodzakelijke zorg tijdens en na de zwangerschap
Daarnaast worden verschillende prenatale screeningsonderzoeken kosteloos aangeboden.
Betaal je eigen risico tijdens je zwangerschap?
Voor verloskundige zorg en kraamzorg betaal je geen verplicht eigen risico. Voor andere zorg kan het eigen risico wel gelden. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde medicijnen, laboratoriumonderzoeken of aanvullend onderzoek in het ziekenhuis.
Let op: een eigen risico is niet hetzelfde als een eigen bijdrage. Een eigen bijdrage is een bedrag dat je volgens de wet zelf moet betalen voor bepaalde zorg, bijvoorbeeld kraamzorg thuis.
Meer weten? Lees dan verder over het eigen risico.
Is een aanvullende zorgverzekering handig als je zwanger bent?
Een aanvullende zorgverzekering is niet verplicht als je zwanger bent. De basisverzekering vergoedt al veel noodzakelijke zorg. Toch kan een aanvullende verzekering handig zijn als je bepaalde wensen hebt.
Denk bijvoorbeeld aan extra vergoedingen voor:
De eigen bijdrage voor kraamzorg
Een ziekenhuisbevalling zonder medische noodzaak
Een zwangerschapscursus
Fysiotherapie bij bekkenklachten
Een kraampakket
Lactatiekundige hulp en een borstkolf
Niet iedere aanvullende verzekering biedt dezelfde vergoedingen. Ook kunnen maximale bedragen en voorwaarden verschillen.
Wat is de beste zorgverzekering bij zwangerschap?
Er is niet één zorgverzekering die voor iedereen de beste is tijdens de zwangerschap. Dat hangt af van jouw wensen, zorgbehoefte en de premie die je wilt betalen. Kijk daarom niet alleen naar de hoogte van de vergoeding, maar ook naar de prijs van het aanvullende pakket. Een uitgebreid pakket is namelijk niet altijd voordeliger. Controleer daarnaast of jouw zorgverzekeraar afspraken heeft met het ziekenhuis, de verloskundige en de kraamzorgorganisatie van jouw voorkeur.
Je baby aanmelden bij de zorgverzekering
Na de geboorte moet je je baby aanmelden bij een zorgverzekeraar. Dit moet binnen vier maanden na de geboortedatum gebeuren. Je kunt je kindje aanmelden bij jouw zorgverzekeraar of bij die van je partner. Als je dit op tijd doet, is je baby vanaf de geboortedatum verzekerd. Voor kinderen onder de 18 jaar betaal je geen premie voor de basisverzekering. Ook geldt er geen verplicht eigen risico.
Bij welke ouder kun je je baby het beste verzekeren?
Heeft één van de ouders een uitgebreidere aanvullende verzekering? Dan kan het slim zijn om je baby bij die ouder aan te melden. Bij sommige zorgverzekeraars krijgt een kind namelijk bepaalde aanvullende vergoedingen van de ouder bij wie het is meeverzekerd. Dit verschilt per verzekeraar.
Controleer daarom de voorwaarden voordat je je baby aanmeldt.
Zorgverzekering vergelijken als je zwanger bent
Ben je zwanger of wil je zwanger worden? Dan is het verstandig om tijdens het jaarlijkse overstapmoment te controleren of je zorgverzekering nog bij je past. Je kunt normaal gesproken aan het einde van het jaar overstappen naar een andere zorgverzekeraar. Tijdens het jaar kun je niet zomaar overstappen omdat je zwanger bent geworden. Sommige zorgverzekeraars bieden wel mogelijkheden om je aanvullende verzekering tussentijds aan te passen. Dit verschilt per verzekeraar.
Vergelijk daarom op tijd de premies, vergoedingen en voorwaarden. Met de zorgvergelijker van ZorgKiezer kun je bekijken welke zorgverzekering het beste aansluit bij jouw situatie.
Veelgestelde vragen over zorgverzekering zwangerschap
Wat gebeurt er als ik tijdens mijn bevalling toch naar het ziekenhuis moet?
Wat gebeurt er als ik tijdens mijn bevalling toch naar het ziekenhuis moet?
Als je tijdens de bevalling om medische redenen naar het ziekenhuis moet, wordt de bevalling vanuit de basisverzekering vergoed. Je betaalt dan geen eigen bijdrage voor de bevalling, ook als je oorspronkelijk thuis wilde bevallen.
Krijg ik extra kraamzorg als ik een tweeling krijg?
Krijg ik extra kraamzorg als ik een tweeling krijg?
Dat kan. Het aantal uren kraamzorg wordt afgestemd op jouw situatie. Bij een meerling kan extra ondersteuning nodig zijn. De kraamzorgorganisatie bepaalt samen met je verloskundige hoeveel uren je krijgt.
Wat als er geen kraamzorg beschikbaar is rond mijn uitgerekende datum?
Wat als er geen kraamzorg beschikbaar is rond mijn uitgerekende datum?
Neem dan contact op met je zorgverzekeraar. Die heeft een zorgplicht en moet zich inspannen om passende kraamzorg voor je te regelen. Je verzekeraar kan bijvoorbeeld helpen zoeken naar een andere kraamzorgorganisatie.
Wat als mijn baby na de geboorte in het ziekenhuis moet blijven?
Wat als mijn baby na de geboorte in het ziekenhuis moet blijven?
Dan kan dit invloed hebben op je kraamzorg. Het aantal uren wordt opnieuw bekeken op basis van jouw situatie en die van je baby. Bespreek met je kraamzorgorganisatie welke hulp je krijgt wanneer je baby thuiskomt.
Kan ik tijdens mijn zwangerschap veranderen van verloskundige?
Kan ik tijdens mijn zwangerschap veranderen van verloskundige?
Ja, je kunt overstappen naar een andere verloskundigenpraktijk, bijvoorbeeld als je verhuist of niet tevreden bent. Controleer vooraf of de nieuwe praktijk plek heeft en of je zorgverzekeraar een contract heeft met de praktijk.
Wat als ik tijdens mijn zwangerschap verhuis naar een andere regio?
Wat als ik tijdens mijn zwangerschap verhuis naar een andere regio?
Je kunt gewoon bij dezelfde zorgverzekeraar blijven. Wel moet je mogelijk een nieuwe verloskundige of kraamzorgorganisatie zoeken. Geef je verhuizing op tijd door en controleer of je nieuwe zorgverleners een contract hebben met je verzekeraar.

